RozliczamPIT

Sprawdzone i pewne sposoby rozliczenia PIT


Podatek od spadku i darowizny - szczegóły opodatkowania w Polsce

Deklaracje podatkowe roczne PIT pozwalają na rozliczenie podatników z podatku dochodowego. Składa się je w oznaczonym terminie, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na drukach tych rozliczamy także opodatkowanie spadków i darowizn. Polska ma odrębne przepisy regulujące takie kwestie podatkowe.  Należy się nimi posiłkować zawsze wtedy, gdy jest się spadkobiercą lub osobą obdarowaną. W niniejszym artykule wskażemy, ile wynosi podatek od spadku i darowizn oraz kiedy można uniknąć jego opłacania.

 

Opodatkowanie darowizn

Podatek od uzyskanych w poprzednim roku podatkowym darowizn podatnik oblicza nie na podstawie ustawy o PIT, ale przepisów ustawy o spadkach i darowiznach. Przedmiotem opodatkowania jest kwota lub wartość przekazanej darowizny, a płatnikiem osoba obdarowana, która nabyła rzeczy lub prawa majątkowe, znajdujące się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Darczyńca nie płaci żadnego podatku za swoją hojność, a na dodatek może uzyskać prawo do zastosowania w swojej rocznej deklaracji podatkowej ulgi, jeśli darowizna zostanie przekazana np. na cele charytatywne lub kościelne. W przypadku, gdy przedmiotem darowizny jest nieruchomość znajdująca się w granicach Polski, to bez względu na to, kto jest osobą obdarowaną, będzie musiał opłacić podatek od darowizn.

Podatku w polskim urzędzie skarbowym z tytułu darowizny nie będą płacić osoby, które nie są obywatelami polskimi i nie mają stałego miejsca pobytu lub siedziby w granicach kraju.

Jeśli podatnik nie może skorzystać ze zwolnienia z opłacania podatku od darowizny, musi go uiścić w założonej wysokości, czyli...

 Dla I grupy podatkowej podatek wynosi:

  • dla darowizn do kwoty 10 278 zł –podatek 3% darowizny,
  • dla darowizn od kwoty 10 278 zł do 20 556 zł – podatek w wysokości 308,30 zł i 5% nadwyżki ponad 10 278 zł,
  • dla darowizn powyżej kwoty 20 556 zł - podatek w wysokości 822,20 zł i 7% nadwyżki ponad 20 556 zł

Dla II grupy podatkowej podatek wynosi:

  • dla darowizn do kwoty 10 278 zł –podatek 7% darowizny,
  • dla darowizn od kwoty 10 278 zł do 20 556 zł – podatek w wysokości 719,50 zł i 9% nadwyżki ponad 10 278 zł,
  • dla darowizn powyżej kwoty 20 556 zł - podatek w wysokości 1644,50 zł i 12% nadwyżki ponad 20 556 zł

Dla III grupy podatkowej podatek wynosi:

  • dla darowizn do kwoty 10 278 zł –podatek 12% darowizny,
  • dla darowizn od kwoty 10 278 zł do 20 556 zł – podatek w wysokości 1233,40 zł i 16% nadwyżki ponad 10 278 zł,
  • dla darowizn powyżej kwoty 20 556 zł - podatek w wysokości 2877,90 zł i 20% nadwyżki ponad 20 556 zł

Jeśli przedmiotem darowizny są rzeczy lub prawa majątkowe, podatnik składa do urzędu skarbowego deklarację SD-3. Z kolei pozostali podatnicy składają SD-3/A.

Dla prawidłowego wskazania wysokości podatku od darowizny trzeba jeszcze wiedzieć, do której grupy podatkowej zalicza się obdarowany...

Do I grupy podatkowej zalicza się osoby z najbliższej rodziny darczyńcy, w tym:

  • małżonkę,
  • zstępnych,
  • wstępnych,
  • pasierba i pasierbicę,
  • zięcia i synową,
  • rodzeństwo,
  • ojczyma i macochę,
  • teściów.

Do II grupy podatkowej zalicza się z kolei dalszą rodzinę darczyńcy:

  • zstępnych rodzeństwa,
  • rodzeństwo rodziców,
  • zstępnych i małżonków pasierbów,
  • małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków,
  • małżonków rodzeństwa małżonków,
  • małżonków innych zstępnych.

Pozostałych obdarowanych, którzy nie mogą być zaliczeni ani do I ani do II grupy w podatku od darowizn, wlicza się do III grupy podatkowej.

Zwolnienie z podatku od darowizny

Jeśli darowizna przekazywana jest w obrębie najbliższej rodziny, nie trzeba zwykle płacić podatku, o ile zostanie ona zgłoszona do urzędu skarbowego. Nie ma przy tym znaczenia, czy przedmiotem darowizny będą rzeczy, prawa, czy pieniądze. Jest to zwolnienie nielimitowane w podatku od darowizn.

Opodatkowaniu podatkiem od darowizn nie będą podlegały darowizny nabyte od jednej osoby, w postaci własności rzeczy i praw majątkowych, o czystej wartości nieprzekraczającej:

  • 9.637 zł - jeżeli obdarowanym jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
  • 7.276 zł - jeżeli obdarowanym jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
  • 4.902 zł - jeżeli obdarowanym jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Kwota ta nie może być przekroczona przez wartość darowizn przekazanych na rzecz tej samej osoby przez tego samego darczyńcę w okresie następujących po sobie 5 lat.

Opodatkowanie spadku

Spadek to ogół praw i obowiązków przekazanych przez osobę zmarłą dla spadkobierców. Sposób dziedziczenia uzależniony jest od tego, czy zmarły sporządził testament. Jeśli nie, to całość spadku podlega dziedziczeniu ustawowemu na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego. Spadek może podlegać opodatkowaniu podatkiem PIT, ale istnieją wyjątki od tej reguły. Podobnie jak w przypadku darowizny, zależy to od tego, jaki występował stopień pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą a spadkobiercą.

Zwolnienie z podatku od spadku

Istnieją zwolnienia z opłacania podatku od spadków, przewidziane do I grupy podatkowej, w której wymienia się:

  • małżonka,
  • dzieci,
  • wnuki,
  • prawnuki i innych zstępnych,
  • rodziców,
  • dziadków,
  • pradziadkowie i inni wstępni,
  • rodzeństwo, w tym również rodzeństwo przyrodnie,
  • pasierba i pasierbicę,
  • ojczyma,
  • macochę.

W takim przypadku musisz jedynie zgłosić nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze spadku właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu, który stwierdził nabycie spadku.

Oprócz całkowitego zwolnienia z opłacania podatku od spadku, przysługującego dla najbliższej rodziny zmarłego spadkodawcy, możesz uniknąć płacenia podatku od spadku, jeśli jego wartość zmieści się w kwocie wolnej od podatku, wynoszącej dla poszczególnych grup podatkowych:

  • 9 637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej,
  • 7 276 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej,
  • 4 902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Jeśli w żaden sposób nie możesz skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania spadku, musisz go rozliczyć, o ile go przyjmujesz.


Zobacz również

Majątek przyjęty w ramach spadku - PIT za 2015 rok w sytuacji spadkobiercy

Spadkobiercy przyjmujący pewien majątek w formie spadku, wiele razy zastanawiają się nad tym, czy ich przychody z tego tytułu podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Otóż okazuje się, że składniki majątku przekazane w spadku, które podlegają przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, jednocześnie nie mogą być przedmiotem opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Czytaj więcej

Czy osoba niepełnoletnia, która otrzymała w spadku dom, składa zeznanie PIT

Do spadku wedle ustawy powołane są osoby z najbliższej rodziny zmarłej osoby, w tym małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo, dziadkowie, pradziadkowie, ojczym czy macocha. Jednocześnie, wszystkie te osoby mogą skorzystać ze zwolnienia podatkowego w dziedzinie podatku od spadków i darowizn. Rozliczenie Pit będzie mogło pomijać wartość spadku i podatku od spadku, jeśli fakt jego nabycia zostanie zgłoszony w ciągu 6 miesięcy od jego nabycia do właściwego Urzędu Skarbowego. W przeciwnym wypadku spadkobierca będzie musiał rozliczyć się z fiskusem z nabytego spadku i odprowadzić od niego należny fiskusowi podatek. Jak jednak sprawa będzie przedstawiała się w momencie, kiedy to spadkobiercą dziedziczącym na przykład dom mieszkalny, będzie osoba niepełnoletnia? Czy musi ona złożyć w takiej sytuacji swoje zeznanie PIT w związku z nabyciem spadku?

Czytaj więcej

Czy darowiznę wolną od podatku muszę zgłosić w US? Rady w PITy 2015 Programie

Darowizną nazywamy nieodpłatne przekazanie swojego majątku innym. Nie ma znaczenia, czy darowizna ma formę pieniężną, czy też inną – materialną. Obdarowany darowizną nie musi płacić od niej żadnego podatku tylko wówczas, jeżeli otrzymał ją od osoby zaliczanej do tzw. grupy zerowej. Do zerowej grupy podatkowej należą: wstępni – czyli rodzice, zstępni – czyli dzieci, mąż, żona, rodzeństwo, pasierb, ojczym oraz macocha. Zwolnienie takie jest całkowite, co oznacza, że cała otrzymana kwota jest zwolniona od podatku od darowizny. Jest ono także nielimitowane, dzięki czemu kwota darowizny (lub wartość jej przedmiotu) nie jest w żaden sposób ograniczona. Jeżeli rodzice przekazują darowiznę zamężnym dzieciom, połowa wartości darowizny, przypadająca np. na córkę, nie zostanie opodatkowana, jednak połowa przypadająca na zięcia będzie podlegała obowiązkowi podatkowemu. Aby tego uniknąć, należy wyraźnie zaznaczyć, że całość kwoty darowizny (lub cała jej wartość) zostaje przekazana na córkę. Obdarowany darowizną ma obowiązek w ciągu sześciu miesięcy zgłosić ją w urzędzie skarbowym za pomocą oświadczenia SD-Z2.

Czytaj więcej